Ko te ātete ki ngā huakita (AMR) kua riro hei tētahi o ngā tūmomo riri nui ki te hauora o te marea o te ao.

He rangahau nui i whakaputaina i roto iTe Lanceti whakatau tata i tērā1.27 miriona ngā matenga i te tau 2019 i puta tika mai i te ātete huakita paturopi (AMR), i te mea tata tonuE 5 miriona ngā mate i honoa ki te AMR huakitaHe mea whakamiharo,E ono noa iho ngā huakita i puta mai i te 73% o ngā mate e pā ana ki te AMR., e whakaatu ana i te hiahia nui mō te tirotiro whai hua, te aukati i te mate, te tiaki i ngā paturopi, me te tautuhi tere i ngā mate.

I roto i ēnei mate urutā, e toru ngā huakita Gram-negative e tika ana kia aro nui atu ki:

• · Klebsiella pneumoniae(KPN)
• · Acinetobacter baumannii(Āpa)
• · Pseudomonas aeruginosa(PA)

Kei te piki haere te ātete o ēnei rauropi ki ngā carbapenem—te tūāpapa o te maimoatanga mō ngā mate kino Gram-negative maha—ā, e mōhiotia ana puta noa i te ao ko rātou ngā pathogens matua.

E tohu ana a WHO i ēnei mate urutā he mea nuingā Kaupapa Matua Teitei rānei

TeRārangi Mate Pāwera Matua o te WHO (BPPL) 2024Ka tautuhi i ngā huakita ātete ki ngā huakita paturopi e hiahia ana kia tere te haumi ki ngā momo tātaritanga hou, ngā rongoā, ngā kano kano, me ngā rautaki ārai mate.

I roto i ngāTino Hiranga/TeiteiMatuako ngā mate pukupuku ko:

• · Ātete ki te CarbapenemAcinetobacter baumannii(PĀKĀ)
• · Ātete ki te CarbapenemPseudomonas aeruginosa(CRPA)
• · Ngā Enterobacterales ātete-Carbapenem (CRE), tae atu kiKlebsiella pneumoniae(CRKP)

E whakanui ana te WHO ko te whawhai ki ēnei mate urutā me whai huarahi whānui e whakakotahi ana ite tātaritanga tere, te tirotiro, te tiaki i ngā mate pāwera (AMS), me te aukati me te whakahaere i ngā mate (IPC)kaua e whakawhirinaki anake ki te whakawhanaketanga o ngā paturopi hou.

E whakaatu ana ngā Aratohu o te Ao i te Hiranga o te Tātaritanga Tere

Ehara i te mea ko ngā paturopi whai hua anake te take e hiahiatia ana hei whawhai ki te AMR—engari me tautuhi wawe i te mate me te tika.

TeMahere Mahi Ao a te WHO mō te Ātete ki ngā Paturopie tautuhi ana i te whakapakari i te kaha taiwhanga me te whakawhānui ake i te urunga atu ki ngā tātaritanga kounga hei kaupapa matua mō te whakapai ake i te tirotiro me te arotau i te whakamahinga o ngā paturopi.

I runga i tēnei rautaki, kaKaupapa Tātari Ātete Paturopi a te WHO (2024)e whakaatu ana i te tātaritanga tere hei taputapu nui ki:

• · Tautoko i te tiakitanga o ngā huakita (AMS)
• · Arataki i te rongoā paturopi i te wā tika me te tika
• · Whakahohe i te aukati me te whakahaere mate (IPC)
• · Whakapakari i te tirotiro AMR
• · Whakapai ake i te kitenga me te urupare ki ngā pakarutanga
• 

Waihoki, ko teTe Rōpū Mate Pirau o Amerika (IDSA)e taunaki ana i te tātaritanga tere o ngā ngota ngota, ki te wātea, kia kitea wawetia ai ngā mate kitakita me ngā tikanga ātete, kia taea ai e ngā tākuta te arotau i te rongoā paturopi me te whakaiti i te pānga koretake ki ngā paturopi whānui-ahurea.

TeTe Rōpū Pākehā mō ngā Maikoroiora Hauora me ngā Mate Pirau (ESCMID)e taunaki ana hoki kia tere te tautuhi i ngā huakita Gram-negative e whakaputa ana i te carbapenemase kia tere ai te whakatinanatanga o ngā mahi whakahaere mate me te maimoatanga paturopi e tika ana.

Mā ēnei taunakitanga ā-ao katoa ka whakaū i tētahi karere kotahi:Kei te noho hei wāhanga nui o te whakahaere AMR hou ngā tātaritanga ngota tere.

Te Mārama ki a KPN, Aba me PA

Klebsiella pneumoniae (KPN)

K. niumōniahe tino take o te niumōnia e pā ana ki te hauora, ngā mate toto, ngā mate mimi, me te sepsis.

Ātete ki te CarbapenemK. niumōniakei roto i ēnei ira ngā ira carbapenemase tae atu ki: KPC, NDM, OXA-48-like me IMP.

Ka taea e ngā momo momo huaketo nui rawa te whakakotahi i te kaha ake o te kaha me te ātete maha-rongoā, ka puta he wero nui ki te rongoā.

Acinetobacter baumannii (Aba)

A. baumanniihe tino pakari, ā, ka taea te ora i runga i ngā mata o te taiao mō te wā roa.

He hononga kaha tōna ki:

• · Ngā pakarutanga o te ICU
• · Te niumōnia e pā ana ki te manawa (VAP)
• · Ngā mate pāwera toto
• · Ngā mate e pā ana ki te taputapu

Nā tōna kaha whakamiharo ki te whiwhi i ngā āhuatanga ātete kua ātete ki te carbapenemA. baumanniitētahi o ngā mate pukupuku hōhipera tino uaua ki te rongoā.

Pseudomonas aeruginosa (PA)

P. aeruginosahe mate huaketo e pāngia ai ngā tūroro e tino mate ana me ngā tūroro e ngoikore ana te pūnaha ārai mate.

Ko te ātete ā-roto, te urutaunga tere o ngā ira, me te hanganga biofilm ka whai wāhi ki ngā mate pūmau me te pikinga ake o te ātete ki te carbapenem puta noa i te ao.

Te Tukunga i roto i ngā Taunga Hauora

Ko te nuinga o te wā ka tukuna ēnei mate pukupuku ātete-maha-rongoa mā roto i:

• · Ngā taputapu hauora kua poke me ngā mata taiao
• · Ngā ringaringa o ngā kaimahi hauora
• · Ngā tūroro kua koronihia, kua pangia rānei
• · Ngā mea huna o te manawa
• · Ngā taputapu whakaeke pēnei i ngā manawa me ngā catheter

E ai ki teNgā Pokapū Whakahaere me te Ārai Mate o Amerika (CDC), he mea nui te kitenga wawe i te taiwhanga me te tiaki i ngā paturopi me ngā mahi ārai mate pakari hei whakaiti i te horapa o ngā rauropi ātete-maha-rongoā e pā ana ki te hauora.

Ngā Wero Maimoatanga

Kei te piki haere tonu te iti o ngā kōwhiringa maimoatanga.

Ko ngā wero o nāianei ko:

• · Te whakanui ake i te ātete ki te carbapenem
• · He iti noa te wātea o ngā rongoā paturopi hou
• · Te paitini e pā ana ki ngā polymyxins
• · Te ātete hou ki ngā kaihoko hou

Nō reira, e taunaki tonu ana ngā aratohu o te ao kia whiwhi taunakitanga moroiti i te wā tika hei tautoko i te rongoā paturopi kua tohua i ngā wā katoa e taea ai.

He aha te Hiranga o te Kimi Tere i ngā Ngota

Ko te tikanga, me whai whakamātautau ahurea tuku iho me te whakamātautau ngoikore ki ngā huakita48–72 hāorai mua i te puta mai o ngā hua ka taea te mahi.

Mā te tātaritanga tere irahiko ka taea te whakapoto i tēnei wā mā te tautuhi i ngā mate pukupuku me ngā ira ātete nui ki te hauora i te wā kotahi, ka taea ai te tere ake:

• · Te rongoā paturopi tika
• · Ngā wawaotanga ārai mate
• · Ngā whakataunga tiaki ārai mate huakita
• · Te tirotiro i ngā rauropi ātete

He Otinga PCR Maha mō te Whakataunga Hauora Tere Ake

Hei tautoko i te tautuhi tere i ngā mate Gram-negative nui haumanu me ngā tikanga ātete ki te carbapenem,Kete Kimi Ira Ātete KPN, Aba, PA me te Rongoā a Macro & Micro-Testkitea i te wā kotahi:

Ngā mate pukupuku whainga: Klebsiella pneumoniae, Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa 

Ngā ira carbapenemase: KPC, NDM, OXA-48, IMP

Ngā Āhuatanga Matua

• · Te kimi tika mai i ngā tauira huware
• · Kāore e hiahiatia he whakarei ake i te ahurea mō te wā roa
• · Te aro o te tātaritanga:LoD 1000 CFU/mL 
• · Ngā hua e wātea ana i roto i35–50 meneti 
• · Hototahi ki ngā tūāpapa PCR wā-tūturu matua

Mā te whakarato i te tautuhi tere irahiko o ngā mate pukupuku me ngā tohu ātete, ka taea e te whakamātautau te tāpiri atu ki ngā rerenga mahi moroiti tuku iho me te tautoko i ngā whakatau haumanu wawe.

Te Mahi Ngātahi ki te Whakahē i te AMR

Kāore e taea te whakakore i te ātete ki ngā huakita mā roto i ngā paturopi hou anake.

TeWHO, IDSA, ESCMID, meCDCme te whakanui tonu ko te whakahaere whai hua o te AMR me whakauru i:

• · Te tātaritanga tere
• · Te tiaki i ngā huakita
• · Te ārai me te whakahaere i te mate urutā
• · Te tirotiro taiwhanga
• · Te wawaotanga haumanu i te wā tika

I te mea kei te whakapakari tonu ngā taiwhanga o te ao i tā rātou urupare AMR, ka nui haere te hiranga o ngā tātaritanga ngota ngota tere maha ki te tautoko i ngā whakataunga maimoatanga e ahu mai ana i ngā taunakitanga me te āwhina ki te whakaiti i te horapa o ngā pathogens ātete.

Ngā Tohutoro

1. Ngā Kaimahi Ātete Paturopi.Te taumahatanga ā-ao o te ātete ki ngā huakita me ngā paturopi i te tau 2019. Te Rākete.2022.

2. Te Whakahaere Hauora o te Ao.Mahere Mahi ā-Ao mō te Ātete ki ngā Paturopi.2015.

3. Te Whakahaere Hauora o te Ao.Te Rārangi o ngā Mate Pāwera Matua o te WHO mō ngā Huakita 2024. 

4. Te Whakahaere Hauora o te Ao.Kaupapa Tātaritanga Ātete Paturopi.2024.

5. Te Rōpū Mate Pirau o Amerika (IDSA).Aratohu 2024 mō te Maimoatanga o ngā Mate Pukupuku Gram-Negative e Ātete ana ki ngā Paturopi. 

6. Te Rōpū Pākehā mō ngā Maikoroiora Hauora me ngā Mate Pirau (ESCMID).He Aratohu mō te Whakahaere i ngā Mate Pukupuku i Puta Mai i ngā Bacilli Gram-Negative Ātete-maha-Rongoā. 

7. Ngā Pokapū Whakahaere me te Ārai Mate o Amerika (CDC).Ngā Tūraru o te Ātete ki ngā Paturopi i te Hononga o Amerika.